Troçki'nin Türkiye Günleri

Lenin’in 1924’te ölümünün ardından Sovyetler Birliği’nde ideolojik bir ikilem başlamıştı.  Başını Lev Troçki’nin çektiği grup, devrimin tüm dünyaya yayılması için çaba gösterilmesi gerektiğini, Batılı ülkelerde devrimin teşvik edilmesi gerektiğini söyleyen “Sürekli Devrim” tezini savunuyordu.  Stalin ve yandaşları ise tam tersini düşünüyordu: Sosyalist devrim önce Sovyetler’de sağlam bir temel kazanmalı, sosyalizmin diğer kapitalist rejimleri tehdit etmediği ve onlarla bir arada var olabileceği diğer ülkelere gösterilmeliydi. Böylece Batılı ülkelerden gelebilecek tehditler engellenebilir, devrim gelişmesini daha rahat sürdürebilirdi. Kısaca önce “Tek Ülkede Sosyalizm” olmalıydı.

Ne var ki, Lenin’in ardından Stalin ile girdiği iktidar kavgasını kaybetmişti. Ve Troçki, Stalin’i dünya devriminden caymakla suçlayınca önce Aralık 1927’de XV. Kongre’de Komünist Parti üyeliğinden atıldı, ardından Kazakistan’ın Alma Ata kentine sürgüne yollandı.

Fakat Alma Ata, Troçki için geçici bir sürgün yeriydi. Çünkü Stalin’in asıl istediği, Troçki’yi Sovyet topraklarından tamamen atmak, başka bir ülkede sürgüne yollamaktı. Bu konuda birçok ülkeyle Troçki’yi kabul etmeleri için görüşme yapılmıştı ama hiçbir hükümet devrin hareketli ortamında Troçki gibi bir ismi kabul etmeye yanaşmıyordu.



Ankara’daki Sovyet Elçisi Çiçerin de Troçki’ye ülke arayanlardan biriydi. Türk Dışişleri Bakanı Aras’la defalarca konuşmuş ve sonunda Türk hükümetini razı ederek vize almayı başarmıştı. Ancak Türkiye’nin Troçki’yi kabul etmek için bazı koşulları vardı:

• Troçki, politik bir göçmen olacaktı. Ona özel ve ayrıcalıklı işlem yapılmayacaktı.
• Başka ülkeye gitmek isterse, serbest olacaktı.
• Türkiye’de komünizm uğraşısı göstermeyecek, fakat istediğini yazabilecek ve bunları dışarda bastırıp yayabilecekti.
• Troçki’ye Türkiye’de SSCB tarafından hiçbir suikast düzenlenmeyecek, Türk Emniyeti her türlü güvenlik önlemlerini alacaktı.

Moskova, bu koşulları kabul etti ve 23 Ocak 1929’da Moskova’daki Türkiye Büyükelçiliği’nden Troçki'ye “Sedov” adıyla vize verildi.

Leon Davitoviç Troçki, 12 Şubat 1929 Salı günü Lenin’in küçük adını taşıyan “İlyiç” vapuruyla Odesa’dan İstanbul’a gelmişti. Yanında ikinci karısı Natalya, oğlu Leon Sedov ve iki de (GPU) Sovyet gizli polisi vardı.

Türk Basını Uyarılıyor

İçişleri Bakanlığı, aynı günlerde hem İstanbul Valiliği’ne, hem de Basın-Yayın Genel Müdürlüğü’ne iki uyarı mektubu yazmıştı. Valilikten, herhangi bir suikasta karşı önlem alınması, Basın-Yayın’dan da gazetelerin Troçki ile ilgilenmemesi isteniyordu.

O günlerde İstanbul’da Rusya’dan devrim sırasında kaçan 3-4 bin Beyaz Rus vardı. Bunlar Troçki’nin kurduğu Kızılordu’ya yenilerek ülkelerinden kaçmışlardı. Bunların ve dünyanın başka ülkelerine dağılan 200 binden fazla Beyaz Rus’un, Troçki’yi öldürmek istemesi en doğal düşünceydi.

Troçki’yi getiren İlyiç Vapuru, öğleye doğru Büyükdere açıklarında demirliyor, gemiye binen bir Türk görevli, gelenlerin pasaportlarını inceliyordu. Bu sırada Troçki’nin oğlu Lev Sedov, Türk görevliye Atatürk’e sunulmak üzere bir mektup verdi. Troçki’nin imzasını taşıyan mektup şöyleydi:

Sayın Başkan,
İstanbul’un kapısında size şunu bildirmekle onur duyuyorum: Türkiye sınırlarına kendi dileğimle gelmedim. Bu sınırlardan içeri zorla sokuluyorum.
Rusya’dan çıkarıldıktan sonra, dilini bildiğim ve tanıdığım bir ülkeye gitmeyi yeğlerdim. Fakat sürenler, sürülenlerin bu isteklerine çok ender özen gösteriyorlar.
Ülkemden çıkarılmam sorunun sonu değildir. Olaylar kısa ya da uzun sürede gelişecektir. Ben Marks’ın okulunda tarihe sabırla bakmayı öğrendim.
En iyi duygularımı kabul buyurunuz Bay Başkan.
Leon Troçki.

İlyiç vapuru öğleden sonra Galata yolcu salonuna yanaştı. İstanbul Polis Müdürü ve Sovyet Konsolosluğu görevlileri onu karşıladılar. Troçki, Başkonsolosluğa Komünist Partisi Merkez Komitesi’ne gönderilmek üzere mektup verirken, 22-23 yaşlarındaki oğlu Lev de 12 sandık eşyanın taşınmasıyla uğraşıyordu. Troçki’nin Moskova’ya gönderilmesini istediği mektubun içeriği şöyleydi:

Türk polisiyle işbirliği içindesiniz. İstanbul’da düzenlenecek bir komployla beni öldüreceksiniz. Bu olayların sorumluluğunu Merkez Komitesi üyelerinin tümüne şimdiden yüklüyorum.

Troçki, daha sonra Türk polisinin güvenlik önlemleri arasında Tünel’deki Sovyet Konsolosluğu’na gitti. Burasını herhangi bir otelden daha güvenli sayıyordu. Öyle ya, Stalin herhalde Sovyet konsolosluğunda kendisini öldürme girişiminde bulunmaya cesaret edemezdi. Türk polisi ise Rusların bir şeyler yapmasından kuşku duyduğu için Troçki’nin güvenli bir eve taşınması düşüncesindeydi. Hatta İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, konsoloslukta kaldığı sürece İstanbul Valisi’nin sık sık Troçki’yi ziyaret etmesini ve durumunu incelemesini istemişti.

1 Nisan 1929 tarihli Vakit gazetesi tüm dünyayı şok eden bir başlıkla çıkar: “Troçki Müslüman Oldu”. Bu büyük haber üzerine tüm yabancı muhabirler Tokatlıyan’a koşarlar ama Troçki’yi bulamazlar. Olay sonradan anlaşılır. Vakit gazetesinin muzip bir muhabiri tüm dünyaya 1 Nisan şakası yapmıştır.

Gelişinin ikinci günü dünya basını, büyük başlıklarla “Troçki İstanbul’da” diye yazıyor, Türk basını ise Basın Yayın’ın emrine uyarak susuyordu.

Troçki konsolosluğun konukevine yerleşmişti ve cebinde topu topu 1.500 doları vardı. Ama Troçki’nin maddi konuda güvendiği, Avrupa’daki dostları ve yazacaklarından alacağı telif ücretleriydi. Nitekim yanılmayacaktı da…

Uzun bir savaşa hazırlanırken oğlu konsolosluğa yakın kitapçılardan Alman gazeteleri almıştı. Bunlardan birinde Alman hükümetinin kendisine vize vereceği yazıyordu. Troçki vize almak için Almanya’ya telgraf çektiyse de kısa bir süre sonra Ankara’daki Alman Elçisi Nodolny, kendisine hükümetinin vize veremeyeceğini bildirecekti.

Troçki, Almanya’dan yanıt beklediği sırada durmadan yazıyor, İngiliz, Fransız ve Amerikan gazetelerine durumunu anlatıyordu. Özellikle de, “Türkiye’ye zorla sokulduğunu” öne sürüyordu.

18 Şubat’ta İstanbul Emniyet Müdürü, Sovyet Konsolosluğu’nda kendisini ziyaret etmiş ve Vali Muhittin Üstündağ’ın mektubunu vermişti Türkçe ve Fransızca yazılan mektupları aldığını ve okuduğunu bildirmesi isteniyordu. Troçki, Türkçe bilmediği için yalnız Fransızca yazılı mektubu okudu ve imzaladı. Türkçe mektubu ise almadı.

Atatürk adına kendisini yanıtlayan İstanbul Valisi Üstündağ, Türkiye’ye zorla sokulması iddiasına da değiniyor ve şöyle diyordu:

Sayın Troçki,
SSCB eski Halk Komiseri,
Cumhurbaşkanımıza sunulmak üzere bıraktığınız mektubu ait olduğu makama gönderdim.
Size aşağıdaki husustan bildirmekle görevliyim:
Sovyet hükümeti, sağlık nedeniyle ülke dışında tedaviniz gerekçesiyle Cumhuriyet Hükümeti’nden vize istemiştir. İyi ilişkiler sürdürdüğümüz dost bir devletin girişimini olumlu karşılamak, bizim yönümüzden doğaldı. Sovyetler Birliği’nden çıkış nedenlerinizi bilemeyiz. Bunları araştırmak da bizim görevimiz değildir. Mektubunuzda belirttiğiniz “zorla sokuldum” deyimi de bizimle ilgili değildir. Buradan istediğiniz bir ülkeye gitmekte serbestsiniz. Oturma sürenizi uzatmak isterseniz de Türkiye konukseverliğini sizden esirgemeyecektir. Bu konuda bütün yabancıların yararlandığı genel kuralların dışına çıkılması düşünülemez.
Polislerimiz, kalacağınız sürece güvenliğinizi sağlamak için gereken önlemleri almışlardır. Buna karşın, bir saldırı kuşkusu duyarsanız, sizi korumakla görevli polislerimize bilgi vermeniz en doğru yol olur.
Bu mektubu aldığınızı ve içeriğini öğrendiğinizi bize bildirmenizi rica ederim.
Saygılarımla.
Muhittin Üstündağ - İstanbul Valisi.

Troçki: Ben Bir Türkofilim

Ancak dış basında çıkan yazılar Moskova’yı sinirlendirmişti. Sonuçta elçiliğe, Troçki’nin bir an önce konsolosluktan çıkartılması bildirildi. 8 Mart gece yarısına doğru Troçki konsolosluktan çıkarıldı ve Türk polisinin önlemleriyle Tokatlıyan Oteli’ne arka kapıdan sokularak ikinci kattaki 66-68 ve 70 numaralı odalara yerleştirildi.

Troçki Türk basınıyla ilk konuşmasını Türkiye’ye gelişinden 34 gün sonra Milliyet yazarı Ahmet Şükrü Esmer’le yaptı. Bu konuşmasında bazı şeylerin altını önemle çiziyordu:

Yanlış anlaşıldım. Türk hükümetinin özgürlüklerimi kısıtladığını hiçbir zaman söylemedim. Fransız gazetelerine 6 bin sözcük tutan Rusça makaleler yazdım. Bu yazılar telgrafla çekilirken ve Fransızcaya çevrilirken büyük hatalara uğradı. Türk hükümeti bana büyük konukseverlik göstermiştir, minnettarım. Tekrar ediyorum: Türk hükümeti hiçbir biçimde özgürlüğümü kısıtlamamıştır.
Türkiye’ye gelir gelmez Rus Başkonsolosluğu’na indim. Almanya’dan vize istemiştim. Buna yanıtın kısa zamanda geleceğini umuyordum. Bu nedenle otele geçmek istemedim. Sizlerle konuşmayı bugüne kadar ertelememin nedeni de böyle bir toplantıyı konsolosluk gibi resmi bir yerde yapmak istemeyişimdir. Şimdi herkesle konuşuyorum.
Türkiye’den neden ayrılmak istediğimi sorabilirsiniz. Türkçe bilmediğim için… Artık yaşlıyım ve yeni bir dil öğrenemem. Yoksa çok sevdiğim ve konukseverliğine tanık olduğum ülkenizde oturmamam için hiçbir neden yoktur.

Troçki, masası üzerine iki kitap koymuş ve küçük kâğıtlarla bazı yerleri işaretlemişti. Bunları göstererek konuşmasını şöyle sürdürmüştü:

İşte, kitaplarımdan ikisi… Türkiye için yazdıklarımdan bazıları burada. Birini 1909′da yazmıştım. Bu ve daha sonraki yazılarımda Türkleri o kadar övdüm ki, bana Türkofil dediler. O tarihlerde Rusya’da Türklere karşıt çok insan vardı. Türk dostluğunu daha sonra Türklerin ulusal savaşında da gösterdim. Dostum General Frunze’yi Rus ordularının temsilcisi olarak Ankara’ya yolladım. Türkiye’nin bağımsızlık savaşını çok büyük ilgiyle izledim ve sonuçtan kıvanç duydum.
Bağımsızlığınızı, bu uğurdaki savaşı büyük önderinizin yönetimine borçlusunuz. Atatürk’ün büyüklüğü artık dünyaca kanıtlanmış bir gerçektir, öyle bir gerçek ki, burada yinelenmesinden ben de tat duyuyorum. Türk-Sovyet ilişkileri içtenliklidir ve böyle kalacaktır. Politik alandaki bu dostluğun ticaret ve ekonomiye dönüşmesini isteriz.

Troçki o gün Rusya’nın iç durumunu da şöyle anlatıyordu:

Beni bazıları Sovyet karşıtı zannederler. Tersine, ben Rusya’daki hükümetin dostuyum. Yalnız şiddet ve baskıyla değil hukuk yollarıyla hükümetin iç ve dış politikasını değiştirmek istiyoruz. Biz bir parti değiliz, parti içinde azınlığız. Aramızdaki çekişme Lenin’in ölüm gününden başlıyor. Bu kişisel değil, fikir ve düşünce çatışmasıdır.

Troçki’nin Tokatlıyan’daki otel yaşamı da kısa sürdü. İngiliz-Amerikan gazetelerine yazdığı makalelerden oldukça para kazanmıştı ve sürekli kendisine daha güvenli bir eve taşınmasını söyleyen Emniyet Müdürü’nün dediğini yapıp daha güvenli ve rahat bir eve çıkabilirdi. Sonunda Şişli Bomonti Mahallesi’nde İzzet Paşa Sokak Numara 29’daki mobilyalı bir ev uygun bulundu ve Troçki 31 Mart’ta yeni yerine taşındı.
Fakat sorunlar bitmemişti. Mahalle halkı bir anda çevrelerinin polislerle ve tanımadıkları insanlarla dolmasından rahatsızlık ve korku duyduklarından kısa süre sonra şikayet yağdırmaya başlarlar. Köşkün, çevredeki evlere yakın olması nedeniyle ortaya çıkan güvenlik açığı Troçki’yi de huzursuz etmeye başladığından, korunma yönünden kolaylık sağlayacak çevresi açık yeni bir ev aranır.

Troçki Büyükada’ya Yerleşiyor

Sonuçta Büyükada İskelesi’ne oldukça yakın olan Arap İzzet Paşa Yalısı bulundu. Polis buradan Büyükada’ya gelip gidenleri kolaylıkla denetleyebilir ve büyük bahçeli evde istediği gibi koruma önlemleri alabilirdi. Troçki zorunlu olarak çıkacağı bu köşkte 1931 yılına kadar kalacaktı.

Troçki, burada tam bir çalışma yaşamına girdi. Dışardan getirttiği Troçkist sekreterlerine durmadan yazılar, dikte ettiriyordu. Bu yazılar Fransa ve Almanya’da ‘‘Bulletin Oppozitsii-Karşıt Bültenler” adıyla yayımlanıyordu. Rus halkının bundan haberi olmuyordu ama Komünist Partisi’nin önde gelenleri arasında sürekli bir tartışma konusuydu yazdıkları…

Troçki Türkiye’de iken iki de kitap yazmıştı: Hayatım (1930) ve 3 ciltlik Rus Devrimi Tarihi (1932). 
Troçki bir de tekne almıştı. Boş zamanlarının çoğunu Yunan balıkçı Haralambos ile birlikte balık tutarak değerlendiriyordu. Rusya’daki alışkanlıklarından da vazgeçememişti. Örneğin çayını sıcak olduğu için fincanın tabağına döküp öyle içmeye devam ediyordu. Köşke bir tane de doğal ıstakoz havuzu yaptırmıştı.
Yalıda bir gece beklenmedik bir yangın çıktı. Troçki bunu önce suikast girişimi sanmıştı. Ancak Bayan Troçki’nin unutkanlık sonucu açık bıraktığı şofbenin yangına neden olduğu sonra anlaşıldı. Ama Stalin’in yayımlanmasından korktuğu belgeler, fotoğraflar ve fotokopilerin büyük bir bölümünü kapsayan bir koleksiyon kül olmuştu.

Geçici olarak Savoy Otel’e yerleştirilen Troçki için yeni bir ev aranmaya başlanır. Gazetelere verilen ilan sonucunda Moda semtinde Şifa Sokak’ta Dr. Mahmut Ata’ya ait olan ev kiralanır. Fakat Troçki, Büyükada’da geçirdiği günleri unutamamaktadır. Üstelik ev hemen sokağın yanıbaşında olduğundan yine huzursuz geceler başlamıştır. Bir gece bahçeye atlayan iki kişinin alarm zillerini çalıştırmasıyla Troçki bu evden ayrılmaya kesin karar verir. Valilik ve Emniyet’in gayretleriyle Büyükada’daki Yanaros Köşkü Troçki’nin yeni evi olarak kiralanır.

Troçki Türkiye’de bulunduğu sıralar çok az dışarı çıkmıştı. Bir kez Ayasofya’yı gezmiş, bir kez de 1932 yılında, Danimarka Sosyal Demokrat Öğrenciler Birliği’nin çağrılısı olarak Rus Devrimi’nin on beşinci yıldönümü konulu bir konferans vermek için Kopenhag’a gitmişti. Bu gezisini, vatansızlara verilen Türk pasaportuyla yapmıştı. Ancak pasaportunda, “Türk sınırları dışında başına geleceklerden Türkiye Cumhuriyeti sorumlu değildir” kaydı vardı. Çünkü Sovyet hükümeti 20 Şubat 1932’de Troçki’yi vatandaşlıktan çıkartmıştı. 27 Kasım 1932 tarihinde Kopenhag’da yapılan bu konferans, Troçki’nin tüm sürgün yaşamı boyunca kalabalık bir kitle önünde yaptığı tek konuşmaydı.

Vatandaşlıktan çıkarıldıktan sonra İstanbul’daki Rus Konsolosluğu da, Vali’den Troçki’nin artık Rus vatandaşı olmadığı gerekçesiyle “gösterilen ilginin kaldırılmasını” istemişti. Ancak İçişleri Bakanlığı bu öneriyi reddetti ve Türk topraklarından çıkıncaya kadar güvenlik önlemlerini kaldırmayacağını bildirdi.

Başbakan İnönü’nün Rusya’ya gidişi ve Türk-Sovyet ilişkilerindeki yeni gelişmeler Troçki’yi iyice kuşkulandırmıştı. Stalin’in Türkiye’ye baskı yapacağını ve buna Türklerin boyun eğeceğini düşünüyordu. Bu yüzden Fransa’dan vize istedi. Daladier hükümeti bu kez isteği kabul etti ama 2 yıl sonra Norveç’e geçmek zorunda kaldı. Orada da barınamadı. Sonunda Meksika’ya sığındı. Stalinciler tarafından amansızca izleniyordu.

Son 1940’ın 20 Ağustos’undaydı. O gün Stalinci bir komünist olan İspanyol asıllı Ramon Mercader tarafından Troçki'ye suikast düzenlendi. Öldüğünde 62 yaşındaydı.

Kaynak: serenti.org

Çin'de Bir Müzik Okulu

Çin'in Huainan bölgesinde yapılan bu müzik okulu dışarıdan bakıldığında dev bir keman ve piyanoyu andırıyor. İki bina birbirine kemanın içinde yer alan merdivenle bağlanıyor.

Dunning - Kruger Sendromu

Televizyon izlerken birilerine bakıp da "Ya bu adam bu sığlıkla nasıl buralara kadar gelebilmiş" diye düşündüğünüz oldu mu hiç?

Ya da işyerinizde sizinle aynı ya da daha üst aşamada bir görevde olan bazıları, sizde büyük bir şaşkınlık uyandırdı mı? onlara bakıp "Bu cahillik, kendini bilmezlik nasıl fark edilmez?" diye iç geçirdiniz mi?

Justin Kruger ve David Dunning adlı iki ABD'li bu hissi çok yaşamış olacak ki, iki psikiyatri uzmanı, 10 yıl kadar önce bir teori ortaya attı:
"Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini arttırır."

Ve bunun üzerine bir araştırma başlatıldı. Fizyolojik ve zihinsel alanda yapılan çeşitli uygulamaların sonucunda şu bulgulara ulaşıldı:
Niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir.
Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.
Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.

Bitmedi…

Cornell Üniversitesi'ndeki öğrenciler arasında bir test yapıldı ve klasik "Nasıl geçti?" sorusuna öğrencilerden yanıtlar istendi…

Soruların yüzde 10'una bile yanıt veremeyenlerin "kendilerine güvenleri" müthişti. Onların "testin yüzde 60'ına doğru yanıt verdiklerini" düşündükleri; hatta "iyi günlerinde olmaları halinde yüzde 70 başarıya bile ulaşabileceklerine inandıkları" ortaya çıktı.

Soruların yüzde 90'ından fazlasını doğru yanıtlayanlar ise "en alçak gönüllü" deneklerdi; soruların yüzde 70'ine doğru yanıt verdiklerini düşünüyorlardı.

Tüm bu sonuçlar bir araya getirildi ve Dunning-Kruger Sendromu'nun metni yazıldı:

"İşinde çok iyi olduğuna" yürekten inanan 'yetersiz' kişi, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve aslında yapamayacağı işlere talip olmaktan hiçbir rahatsızlık duymaz! Aksine her şeyin hakkı olduğunu düşünür!

Ancak bu 'cahillik ve haddini bilmeme' karışımı mesleki açıdan müthiş bir itici güç oluşturur.

'Eksiler' kariyer açısından 'artıya' dönüşür.

Sonuçta, 'kifayetsiz muhterisler' her zaman ve her yerde daha hızlı yükselirler…

Bu arada, gerçekten bilgili ve yetenekli insanlar çalışma hayatında 'fazla alçak gönüllü' davranarak öne çıkmaz, yüksek görevlere kendiliklerinden talip olmaz, kıymetlerinin bilinmesini beklerler…Tabii beklerken kırılır, kendilerini daha da geriye çekerler… Muhtemelen üstleri tarafından da 'ihtiras eksikliği' ile suçlanırlar…"

Kristal Gece: Yahudi Soykırımının Başlangıcı

Nazilerin muğlak Yahudi karşıtı söylemleri, 1933 başında Nazizmin iktidara gelişi sonrası hızla somutlaşmaya başladı. 1 Nisan günü Yahudi dükkanları bir günlük boykota uğradılar ve 7 Nisan 1933 tarihinde tüm Yahudi memurlar mecburi emekliliğe tabi tutuldular.

1935 yılının Eylül ayında aynı adı taşıyan kentte yapılan Parti Kongresi’nden sonra çıkarıldığı için “Nürnberg Kanunları” olarak adlandırılan kararlarla da Yahudilere yeni baskılar getirildi. Alman vatandaşları “tebaa” ve “Reich vatandaşları” olarak ikiye ayrıldı. Bu kanun çerçevesinde üç yılda bin 500 kararname çıkarılarak Yahudilerin tüm hakları ellerinden alındı. Devletten sonra yayıncılıktan, sanat uygulamalarından, bilim dünyasından ve sosyal hayatın her alanından kovuldular. Birçok şehirde ekmek almaları bile yasaklandı.

Hitler’in iktidara gelişi ile birlikte Nazi Almanya’sında yaşam alanları giderek daralan Yahudilere 1938 yılının Ağustos ayında yeni bir darbe daha vuruldu. Alman hükümeti ülkedeki yabancılarının ikamet izinlerinin iptal edildiğini açıklıyor ve yenilenmesi gerektiğini bildiriyordu. Bu durum, aslen başka ülke kökenli Almanya doğumlu Yahudileri de kapsıyordu. Ne var ki, yenileme yalnızca laftan ibaretti. İkamet izinleri yenilenmeyen ve sayıları 17.000’i bulan Polonya Yahudisi, yük vagonlarına doldurulup Polonya’ya gönderilmiş, fakat Polonya hükümeti bunları kabul etmeyeceğini açıklayıp sınırı kapattığında Almanya-Polonya sınırında çaresiz bir bekleyiş başlamıştı. Naziler yanlarında yalnızca bir valiz almalarına izin vermişlerdi: Şimdi beş parasızdılar; açlık, soğuk ve hastalık gün geçtikçe hepsini bitap düşürüyordu.

Polonya Yahudisi olan Herschel Grynszpan şanslıydı, çünkü Paris’te amcasının yanında kalıyordu. Fakat ailesi ne yazık ki Herschel kadar şanslı değildi! Naziler Hannover’deki dükkanlarına el koymuş, babası Zindel’le birlikte tüm ailesini bu 17.000 kişi ile birlikte yük vagonlarına doldurup Polonya’ya sürmüştü. Kız kardeşi Berta’nın Polonya sınırında sıkışıp kaldıkları sırada yazdığı mektup kendisine 3 Kasım’da ulaşmıştı. Ablası mektubunda ailesinin durumunu anlatıyordu: “Kimse bize ne olup bittiğini söylemiyor, fakat bunun bir sona gidiş olduğunu anladık. Tek kuruş paramız bile yok. Bize biraz yollayabilir misin?”

Mektup Herschel’i derinden sarsmıştı. Ailesini düşündükçe çıldıracak gibi oluyor, uykuları kaçıyordu. 7 Kasım sabahı bir revolver ile bir kutu kurşun alarak Paris’teki Alman Büyükelçiliği’ne gitti ve büyükelçi ile görüşmek istediğini söyledi. Büyükelçi Kont Johannes von Welczeck meşguldü, ne istediğini anlamak için Üçüncü Katibi Ernst von Rath’ı gönderdi.  Herschel, Rath’ı gördüğünde hiç düşünmeden tetiğe üç kez bastı ve Rath’ı karnından vurdu. İşin acı yanı, kurşunlara hedef olan Rath’ın, Yahudi karşıtı görüşleri benimsememesi nedeniyle Gestapo tarafından uzun süredir izleniyor olmasıydı…

Ernst von Rath aldığı yaralar nedeniyle 9 Kasım’da yaşamını yitirdi. Bu olay, Yahudileri tasfiye etme konusunda kesin çözüm arayan Nazilerin ekmeğine yağ sürdü. Sözde “halkın kendiliğinden tepkisi” ile 8 Kasım akşamı ufaktan başlayan saldırılar, 9-10 Kasım gecesi doruğa ulaşarak günlerce devam etti. Saldırılar sırasında o kadar çok cam kırılmıştı ki, bu olaylı gece tarihe “kırık camlar gecesi” veya “Kristal Gece – Kristallnacht” olarak geçti.

Gestapo Şefinin Talimatı

Saldırıların bir numaralı örgütçüsü SD ve Gestapo şefi Reinhard Heydrich’di. 9-10 Kasım gecesi Sicherheitspolizei (Güvenlik Polisi) ve Sturmabteilung (SA) birliklerine gönderdiği teleks mesajında, gösterilerin devamını örgütlemeleri için parti liderleri ve SS’ler ile bir araya gelmeleri talimatını vermekteydi.

Talimatta ilk olarak, Alman ve Yahudi olmayan yabancıların mallarına zarar gelmemesi konusuna dikkat çekiliyordu. Örneğin, yangınların çevreye yayılma tehlikesi varsa, sinagoglar yakılmayacaktı. Diğer bir maddede, Yahudi mallarının tahrip edileceği, fakat yağma yapılmayacağı bildiriliyordu. Çünkü bunu daha sonra devlet bizzat yapacaktı.

Polise bu kurallara uydukları takdirde göstericilere karışmama emri veriliyor; hapishanelerin zengin Yahudilerle doldurulması, genç ve sağlıklı Yahudiler için de yeni toplama kamplarının hazırlanması bildiriliyordu.

Saldırılar, 9-10 Kasım gecesinin daha sonraki saatlerinde, sinagogların yakılmasıyla başladı. Kısa sürede, Berlin’deki on bir sinagogun dokuzu ateşler içerisinde kaldı, iki gün içinde, Almanya’daki sinagogların 267’si aynı akıbete uğrayacaktı. Aynı saatlerde, üniformasız çeteler Yahudi işyerlerini tahrip etmeye ve camlarını indirmeye başladılar.

Olayları izleyen Berlin’deki Times muhabiri şöyle yazıyordu:

(İlk saldırılardan sonra) …. tahrip ve yağma öğleden sonra doruğa ulaştı. Kurfürstendamm’da büyük bir kafenin tüm camları kırılmış, şişeler ortaya çıkartılarak her yere atılmaya başlanmıştı. Bu gösterinin katılımcıları Hitler Gençlik Teşkilatı’nın çok genç üyeleriydi. Bunlar tahripler sırasında gördüğüm yegane üniformalılardı… Ve tüm bunlar olup biterken ortada trafik polislerinden başka görevli yoktu.

Güvenlik kuvvetleri daha sonra faaliyete geçerek, dükkanları yıkılan Yahudileri hapishanelere ve kamplara göndermek üzere toplamaya başladı.

Heydrich’in Kristal Gece Raporu

Gestapo şefi Remhard Heydrich, 11 Kasım günü Goering’e verdiği raporda, 815 dükkanın tahrip edildiğini, 171 evin ateşe verildiğini, 119 sinagogun yakıldığını ve 76 sinagogun da tümüyle tahrip edildiğini; ayrıca 20 bin kişinin tutuklandığını ve 36 Yahudi’nin ölü bulunduğunu bildiriyordu.

Bu rapor yalnızca ilk günün bilançosuydu; olaylar duruluncaya kadar tahrip edilen işyeri sayısı kesinlikle 7 bin 500’ü aşacaktı. Ölü sayısı konusunda kaynaklarda, 91 ila 96 arasında değişen rakamlar bulunmaktaydı; toplama kamplarına gönderilmek için tutuklananların sayısı ise 30.000’i aşacaktı. Bir gün sonrasının Bakanlar Kurulu tutanaklarında, Heydrich’in şu sözleri yer alacaktı: “Yahudilerin ekonomik hayatın dışına atılmasından sonra, ana sorun olan Yahudilerin Almanya’dan atılması, henüz devam etmektedir…”

Kristal Gece’nin ardından gerçekleştirilen ve tutanakları sonraki tarihlerde bulunan bir Bakanlar Kurulu toplantısı, bir film sahnesini andırır…

Mareşal Goering toplantıya başkanlık yapmaktadır. Sigorta şirketlerini temsilen toplantıya çağrılan bir zat, sadece kırılan pencere camlarının maliyetinin beş milyon markı bulduğunu ve yükümlülüklerini yerine getirdiği taktirde, tüm sigorta şirketlerinin batacağını söyler. Heyecana kapılan Goering “Bu böyle devam edemez, bunu kaldıramayız” diye bağırır ve Heydrich’e dönerek “Bu kadar çok değeri yok edeceğine, keşke iki yüz Yahudi öldürseydin” diye sitem eder. Goering, bunu Nurnberg Mahkemesi’nde kabul edecek ve fakat “Ciddi değildi, öfke anında söylenmişti” diye savunma yapacaktır.

Bu toplantıda, Yahudilere karşı alınacak diğer tedbirler de görüşülür; Yahudilerin okullara, parklara, tiyatrolara, otellere, plajlara ve hatta Alman ormanlarına alınmaması için bir komisyon da kurulur. Goebbels ormanlar konusunu büyük bir ciddiyetle teklif edince, o sırada neşesini toplamış olan Goering “Ama onları bir ormana alalım, kendilerine benzeyen bazı hayvanlarla, mesela onlar gibi çarpık burnu olan ren geyiğiyle bir araya koyalım ve nasıl alıştıklarına bakalım” gibi espriler bile yapar.

Gerçekten de Alman sigorta şirketlerini batmaktan kurtarmak için Bakanlar Kurulu toplantısının hemen ertesinde gereken önlemler alınır. Kristal Gece’de yaşananların tek sorumlusu Yahudiler olduğuna göre Yahudiler neden oldukları bu yıkım için 1 milyar mark (bugünkü parayla yaklaşık 6 milyar dolar) ödemeliydiler! Ayrıca Alman hükümetine de “Alman halkına verilen zarar” karşılığı 6 milyon Mark manevi tazminat ödeyeceklerdi…

Bu korkunç saldırılar Hitler’in onayı ile Heydrich tarafından örgütlenmiş, parti ve devlet mekanizmalarının genel katılımı ve bazılarının da göz yumması sonucunda gerçekleşmişti; toplu protestoların olmadığı da açıktır.

Her ne kadar 1933-39 arasında, yarısından biraz fazlası toplama kamplarında kalan yaklaşık 300 bin anti-faşist tutuklanmış ve binlercesi öldürülmüşse de, ırkçı politikaların Alman halkının ezici çoğunluğunun onayını aldığı, gerek tarihçilerin gerekse konuyu izleyen diğer kesimlerin kabul ettikleri bir olgudur.

Yahudi karşıtlığı 20. yüzyılın başlarında sadece Almanya’ya özgü bir tutum değildi. Fransa’da Dreyfuss Davası, Yahudi karşıtlığının yükselmesinde önemli bir köşe taşı olmuş ve bu duygular tüm Avrupa’ya yayılmıştı.

Gerçekte kapsamlı bir ideolojileri olmayan ve basit popüler propaganda temalarını kullanarak halkı peşlerine takan Naziler için anti-semitizm, savaş ve krizlerle sağduyusunu tamamen yitirmiş olan Alman halkını yönlendirebilecekleri hazır bir konu olarak önlerine gelmişti. Yahudilerin tasfiyesinden ekonomik çıkarlar elde edilmesi de umuluyordu.

Hans Frank, Nürnberg Mahkemesi’nde “Şeytan Hitler idi, hepimizi yoldan çıkardı” demişti. Fakat Üçüncü Reich’ın yüzü sadece Hitler’in değil, tüm ulusun veya ezici çoğunluğun yüzüydü. Nazi Almanyası’nın önemli araştırmacılarından Joachim Fest, ülkesinin başına gelenleri şu sözlerle anlatmıştı: “Putları yapan yaldızlı boyası olan zanaatkar değil, fakat her zaman ona tapandır”.

Kristal Gece ile birlikte Yahudilerin toplama kamplarında ve gettolarda toplandığı üçüncü büyük aşama başladı. Bu evrede Yahudiler genelde tam tecrit, ambargo ve köle işçilik düzeninin berbat koşulları nedeniyle ölüyorlardı. Kristal Gece bir anlamda Yahudi soykırımının başlangıcıdır. Nihayet 1941’den sonra gaz odaları ve fırınların kullanıldığı dördüncü kitlesel imha aşamasına geçildi.

Bu arada ilave edilmesi gereken bir başka husus da yaklaşık beş milyon Yahudi olmayan Avrupalının da imha edildiğidir ki, bunlar arasında her ülkeden direnişçiler, entelektüeller, solcular, Çingeneler, Doğu Avrupa halklarının bir bölümü ve daha birçok unsur bulunmaktaydı.

Bu süreçte Yahudilerin talihsizliklerinden birisi de hiçbir ülkenin kendilerini almaya yanaşmaması ve hatta sahip çıkmamasıydı. Verilen en sert tepki, Kristal Gece’nin ardından ABD’nin Berlin’deki büyükelçisini geri çekmesiydi, o kadar…

Bunda anti-semitizmin yaygınlığı, Almanya’nın baskısı, İngiltere’nin hesapları ve daha birçok faktör bulunmaktaydı.

Çok azı Avrupa’dan dışarı çıkabildi ve yine çok azı Araplar ile Yahudiler arasındaki dengeleri bozmak istemeyen İngilizleri aşıp Filistin’e ulaşabildi. Bir kısmı aylarca gemilerde kalıp ya torpillendi ya da çaresiz indirildikleri limanlardan tekrar yük vagonlarıyla gaz odalarına gönderildi. ABD ve İngiltere’nin katliamları bildikleri kesin olmakla birlikte, buna karşı ne yaptıkları, daha doğrusu ne yapamadıkları veya niçin yapmadıkları henüz yeterince tartışılmış ve aydınlanmış bir tarih konusu değildir. Esasen Anglosaksonlar ile İsrail arasında savaştan sonra gelişen ilişkilerin iklimi de bu konunun öne çıkartılmasına engeldir.

Kaynak: serenti.org

Charles Dickens’ın daha önce görülmemiş el yazısı notları ortaya çıktı

El yazısı metinlerde üstü karalanan ve düzeltilen kısımlarsa dijital teknolojiler sayesinde temizlendi.

Böylece, Dickens’ın eserlerini yaratma sürecinde ne gibi aşamalardan geçtiği de gözler önüne serildi.

The Victoria & Albert Müzesi’nin pilot çalışmasında, yazarın Christmas hikâyesine odaklanıldı. Ian Christie-Miller tarafından geliştirilen yöntem, edebiyat dünyasında büyük heyecan yarattı. Yazar ve şairlerin on binlerce karalanmış, değiştirilmiş el yazmalarının deşifre edilebilmesinin bundan böyle mümkün olacağı düşünülüyor.

Kaynak: hurriyet.com.tr (8 Ağustos 2012)

Sevgililik Kursu

Barbar Conan’ın Beyazperde Serüveni

Conan, beyazperdenin tartışmasız olarak en sevdiği barbarlardan biri! Marcus Nispel yönetmenliğinde çekilen son Conan filmiyle umutlanmış olsak da efsaneyi diriltecek bir çaba olmadığı belli. Son filmi bahane etmeden bile Conan’ın sinema yolculuğu hatırlanmaya değer…

Türkiye’de yayınlanan çizgi romanlarıyla tutkulu bir hayran kitlesi yaratan ve 1982 yılında ete kemiğe bürünerek beyazperdede karşımıza çıktığında kendisini başka bir hayranlık seviyesine taşıyan bu erken dönem anti-kahramanının kökenleri ve sinema macerası karşınızda…

Çizgi Romanda Conan

Sorunlu ama yetenekli bir yazar olan Robert E. Howard’ın kaleminden çıkma iki barbardan biri olan Cimmeria’lı (sandığınızın aksine Kimmerya olarak değil, Simmerya olarak okunuyor) Conan’ın 1932′den 1936′ya kadar iki düzine macerası öykü formatında yayınlandı. İşin tuhaf tarafı, Conan’ın ilerleyen zamanda kazandığı müthiş popülariteye rağmen Robert E. Howard’ın favori karakteri Valusialı barbar Kral Kull idi. Yazarının intiharı ile birlikte karanlığa gömülen ve unutulan barbarımız 1950′lerde Howard’ın öykülerini elden geçiren ve Conan’ın yaşadığı Hiborya çağına asıl derinliğini katan De Bjorn Nyberg tarafından yeniden yazıldı ve yayınlandı.

1960′lı yıllarda Frank Frazetta’nın muhteşem ilüstrasyonlarıyla süslenen bu yeni Conan maceraları dünya çapında popülarite kazandı ve nihayetinde ve Marvel editörleri Stan Lee ve Roy Thomas’ın ilgisine mazhar oldu. Aşırı idealize edilmiş kahramanların sıkıcı maceralarını yayınlamaktan usanan bu iki çizgi roman dehası Conan’ı bir anti kahraman olarak çizgi romana uyarladılar ve “Conan The Barbarian”ın asıl macerası başladı. Yaratıcısının tarihi Cengiz Han’ın kişiliğinden etkilenerek yarattığı barbar Conan asla mükemmel olmayan, basit düşünen (kanı akan her şey öldürülebilir), fırsatçı ve açgözlü bir kişiliktir ama kendine ait bir ahlak duygusuna sahiptir ve Akilonya krallığına giden yolda önündeki tüm engelleri kılıcıyla biçmeye kararlıdır.

Çizgi Romandan Sinemaya…

1982 yılında, Reagan yılları henüz başlamış ve Amerikan pop(üler) sinemasına ırkçı ve sağcı tüm fikirler doluşurken Conan sağ fikirleriyle ünlü yönetmen John Milius’un elinden sinemaya uyarlandı. Henüz çizgi roman uyarlamalarına pek rastlanmayan (ve ne gariptir ki, tutan filmlerin çizgi romana çevrildiği… bkz: Uzay Yolu (Star Trek), Yıldız Savaşları (Star Wars) bir dönemde girişilen epey riskli bir denemeydi bu…

İtalyanların 50′lerde, 60′larda seri üretimler yaparak suyunu çıkardığı Herkül ve Maciste benzeri bu sword&sandal (kılıç ve sandalet) hikayesi bir facia ile sonuçlanabilirdi. Star Wars yüzünden oluşmuş bilim kurgu furyasının tam ortasında, Atlantis’in batışından 8000 yıl sonraki çıplak kaslı adamların ve büyücülerin cirit attığı bu ilkel çağlar kimsenin ilgisini çekmeyebilirdi. Yine de risk alındı ve 20 milyon $ gibi hatırı sayılır bir bütçe ile projeye girişildi. Başrolde daha kimselerin tanımadığı dünya vücut geliştirme şampiyonu olan ama oyunculuk konusunda ciddi sıkıntıları olan bir Arnold Schwarzenegger vardı. Eskilerin Reg Park’lı, Steve Reeves’li sword&sandal filmlerinin kaderini paylaşmaması için Arnie’nin çevresinde James Earl Jones, Mako ve Max von Sydow gibi usta oyunculardan güçlü bir cast oluşturuldu.

Oliver Stone ve John Millius’un elinden çıkan senaryo Conan’ın çizgi roman kökenlerine pek bir bağlılık içermemesine rağmen dramatizasyon açısından çok başarılıydı. Robert E. Howard’ın Cengiz Han’dan aşırı etkiler içerir şekilde yarattığı karakterizasyon özellikle korundu. Filmde Conan’ın çukur dövüşü yaptığı sahnelerin ardından ettiği “Crush your enemies! See them driven before you! and hear the lamentation of their women!” repliği Cengiz Han’a ait bir özdeyiştir ve filmde Conan’ın en güvendiği adamlarından biri olan Subotai de Cengiz Han’ın generallerinden birinin adıdır.

Velhasıl kelam, John Boorman’ın Excalibur’da kullandığı sakin ama stilize sinema dili, güçlü atmosfer ve mekan duygusu ve nihayetinde Basil Poledouris’in muhteşem müzikal temalarıyla seyici karşısına çıkan Conan (Conan the Barbarian), içerdiği şiddet ve çıplaklıkla, kahramanın heybetine ve gerçeğine yakışan, yıllar içinde haklı bir şekilde kültleşecek bir filmdi ve de öyle oldu. Öyle ki, kaslı adamlara ihtiyatla yaklaşan Hollywood’da Schwarzenegger için kapılar ardına kadar açıldı.

Başarıyı Takip Eden Felaket: Conan the Destroyer

İlk filmin yarattığı etkinin hemen ardından yeni bir Conan projesi gündeme geldi ve 1984 yılında çekilen Conan the Destroyer şaşaalı bir şekilde gösterime girdi. İlk filme göre biraz daha kırpılmış bir bütçeyle çekilen bu devam filmi iş yapmasına yaptı ama hayranlar başta olmak üzere kimseye yaranamadı.

İlk filmden Mako’nun oynadığı büyücü Akiro karakteri dışında kimsenin kadroya dahil edilmediği yeni Conan macerasında, Grace Jones, Mako gibi dönemin popüler oyuncuları yer alıyordu ama bir Conan macerasından çok FRP öyküsüne benzeyen hikaye biraz “ucuz” kaçmıştı.

İyice sırıtan özel efektler yüzünden olabildiğince absürdleşen Conan the Destroyer, daha fazla Arnold kası göstermenin dışında pek bir önem arz etmiyordu. Soylent Green, The Jazz Singer ve daha bir sürü klasiği çekmiş Richard Fleischer’in ellerinde bir çocuk seyirliğine dönüşen Conan the Destroyer “en kötü devam filmleri” içinde özel bir yere sahiptir…

Gayrı Resmi Conan filmi: Red Sonja!

Conan the Destroyer ile rafa kalkan Conan projesine devam etmek isteyen yapımcı Dino De Laurentis, yönetmen koltuğuna sebebi merak edilir bir şekilde yeniden Richard Fleischer’i oturtarak Conan çizgi romanlarından türeyen ve kendi maceralarına kavuşan bir spin off karakter olan Red Sonja’nın hikayesini filme almaya karar verirler.

İlk filmde Valeria’yı oynayan Sandahl Bergman’da Kraliçe Gedren olarak kadrodadır. Katledilen ailesinin intikamını almaya yemin etmiş ve kendini ancak bir kılıç dövüşünde yenecek olan erkeğe vermeye and içmiş bu çılgın bakire için Brigitte Nielsen uygun seçim olsa da Conan the Destroyer’daki tüm hataların yinelenmesi ve daha da beter bir senaryo yüzünden film seyreden kimsenin hoşuna gitmeyip gişede battı. Alemin en gereksiz, sinir bozucu film karakterleri listesinde Jar Jar Binks ile kapışacak kadar kötü Prens Tarn tiplemesi filmi ‘görmemek’ için yeterli bir sebep…

Afişlerde ve her yerde Conan’ın ününden faydalanan yapımda Arnie (Arnold Schwarzenegger) bu defa Kalidor isimli bir karakteri oynamaktadır. Gene Robert E. Howard’ın fantastik öykülerinden biri olan Kalidor, Legend of the Talisman’dan ödünç alınan karakter ismine rağmen aslında Arnie’nin oynadığı Conan’ın ta kendisidir fakat lisans hakları yüzünden böyle bir yola başvurulmuştur. Güzide memleketimizde henüz lisans kelimesinin ne anlama geldiğinin bile bilinmediği zamanlara denk geldiği için film afişlere “Conan 3 – Red Sonja” olarak çıkmıştır.

Conan Televizyonda!

1997 yılında bir televizyon dizisinde karşımıza çıkan barbarımız “Conan” serisinde 22 bölüm boyunca karşımıza çıktı. 2000 yapımı Gladyatör (Gladiator)’de Hagen isimli gladyatörü canlandıran Alman vücut geliştiricisi Ralf Moeller’in gayet sıkı ve çizgi romana yakışır (Arnold’dan daha iyi!) bir Conan’a dönüştüğü dizi, henüz Spartacus gibi aşırı cinsellik ve şiddet içeren yapımların çok öncesinde denenen, pek bir masum maceralar serisiydi.

Conan, dilsiz zenci ve cüce yardakçıları maceradan maceraya koşuyor ama izlediğimiz şey ne okuduğumuz ne de bir zamanlar izlediğimiz Conan’lara benziyordu. Daha çok Beastmaster ya da Hercules dizilerine yakın bir duruşu olan bu steril ve şakacı Conan’ın ömrü uzun olmadı doğal olarak. Yine de, yayınlandığı televizyon kanalını ben tam olarak hatırlamasam da ülkemizde de gösterildiği için bu derlemede yer alması gerektiğini düşündüm…

Yıllar Sonra Yeniden: Conan!

2000′lerin başında gündeme gelen fakat rafa kalkan King Conan: Crown of Iron projesinin ardından yapımcılar yıllar sonra miti yeniden diriltmeye kalkıştılar ve sil baştan yaparak yeni bir “Barbar Conan (Conan the Barbarian)” macerası çektikler. Daha yeni izlediğimiz, izleyeceğimiz bu film iyi bir Conan macerası olmak için birkaç doğru ve pek çok yanlış içeriyor ve maalesef fena halde çuvallıyor!

Arnold Schwarzenegger ile özdeşleşen Conan karakterini canlandıran Hawaili aktör Jason Momoa mükemmel ve çizgi romandakinin (Özellikle John Buscema’nın çizdiklerinin) aynısı bir Conan tiplemesi yaratıyor fakat bir sürü patırtı anı yaratmaktan öte bir işleve sahip olmayan berbat senaryo yüzünden tüm bir yapım çöpe gidiyor. Gereksiz bir 3D çabasıyla kotarılan, Conan’dan çok Titanların Savaşı (Clash of the Titans) estetiğine sahip olan film, Conan’ın savaş alanında doğması, gençliğini Cimmeria’da geçirmesi, Kervanları yağmalayan bir hırsız olması gibi bir sürü sebep yüzünden çizgi romana gayet sadık bir uyarlama…

Ama dedik ya, hikaye olmayınca her çaba boşa… Hele o hepten anlamsız final! Başarısız Akrep Kral (The Scorpion King) ve daha da başarısız Kull filminin kaderini paylaşacak gibi görünen bu son Conan denemesinin kahraman için yeni bir sinema serüvenine yol açıp açamayacağını ise zaman gösterecek…

Unutulmaz Conan Karakterleri!

Conan çizgi romanları unutulmaz karakter yaratımları ile doludur. Onları saymakla bitiremeyiz. Örneğin benim en sevdiklerimden biri Ruh Yiyice denen acımasız büyücüdür. Conan’a epey kök söktürmüşlüğü vardır. Benim işaretlemek istediklerim ise 1982′de çekilen ilk “Conan (Conan the Barbarian)” ve 1984 yapımı devam filmi “Conan 2 (Conan the Destroyer)”dan…

Thulsa Doom (James Earl Jones): Belki de Conan’dan bile daha önemli bir karakter olan Thulsa Doom çizgi romanda kuru kafalı, iskeletor benzeri bir büyücüdür. Conan filminde kendisine yeni bir kimlik kazandırılmış ve Amerika’da 80′lerde türemiş “The People’s Temple” gibi tarikatlara, Jim Jones gibi sahte peygamberlere bir eleştiri getirilmek istenmiştir. Belki de sırf şu isim benzerliği üzerinden gönderme yapabilmek amacıyla Thulsa Doom rolü zenci bir aktöre verilmiştir: Jim Jones – James Earl Jones…

Valeria (Sandahl Bergman): Conan’ın kendisi gibi güçlü ve savaşçı kadınlara tutkuyla yaklaştığı bilinir. Çizgi romanlarda favori Conan kadını kara kıyıların kraliçesi Belit iken Sinemada Valeria’nın çekiciliği tartışılmaz olmuştur. Conan’ın ilk aşkı olan ve Thulsa Doom’un yılan oklarıyla can veren Valeria, Conan karakterinin dişi bir karşılığı gibidir. Erkeğini yaşatmak için her şeyini feda etmeye de hazırdır. Sarah Connor, Neytiri gibi güçlü kadın karakterlerin erken bir örneği olarak ta görülebilir.

Subotai (Gerry Lopez): Yetenekli bir hırsız, yaman bir okçu ve hayati bir yol arkadaşı… Şakacı ve güvenilmez kişiliğine rağmen Conan’ın has adamlarından biri haline gelmiştir. Zor zamanların yoldaşıdır ve İsviçre çakısı gibi adamdır. Tıfıl oluşu yüzünden rakipleri tarafından küçümsenir ki bu onun savaşırken en büyük avantajıdır aslında. Valeria ile birlikte Conan’ın intikamını almasının en büyük yardımcısıdır.

Akiro the Wizard (Mako): Deli büyücü! Gerçi o ve anlamsız mırıldanmaları olmasa kahramanımız çoktan Crom’la tanışacaktı. Yarım akıllıdır ama işini de bilir. Bir nevi ilkel zaman Yoda’sı…

Zula (Grace Jones): Conan the Destroyer’in siyahi savaşçısı… Aksi bir tip ama bir yandan da yanınızda olması güven veriyor. Grace Jones’in tüm iç gıcıklayıcılığına rağmen bulaşmamanızda fayda var. Mızrağı aniden göğsünüze yiyebilirsiniz!

The Witch (Cassandra Gaviola): Conan’da en unutulmayan ama ömrü kısa tiplemedir. Çizgi romanlarda çokça gördüğümüz cadılardan biridir. Güzelliğiyle erkekleri tuzağına çeker ve onlarla sevişirken bir anda iblise dönüşerek canlarını alır. Neyse ki Conan kendisini ateşlere atmak suretiyle beladan kurtulmuştur.

Kaynak: Murat Tolga Şen - Öteki Sinema