İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 32. İstanbul Film Festivali 14 Nisan Pazar günü sona erdi.
İki hafta boyunca 6 salonda, 529 seansta, 23 bölümde 66 ülkeden 274
yönetmenin 226 filminin gösterildiği festivali toplam 140 bin
sinemasever izledi. Festival boyunca %88 dolulukla geçen film
gösterimlerinin yanı sıra festival konuklarının katılımıyla renklenen 4
sinema dersi ve biri 13. İstanbul Bienali işbirliğiyle olmak üzere 3
söyleşi; yönetmen, oyuncu ya da yapımcılarının bizzat sunduğu film
gösterimleri ve Köprüde Buluşmalar kapsamında düzenlenen 2 atölye ve 9
panel ile 16 gün boyunca İstanbul sinemaya doydu.
İstanbul Film Festivali, Groupama özel gösterim sponsorluğunda altı yıl
önce başlattığı Özel Gösterim: Türk Klasikleri Yeniden bölümünde Türkiye
sinemasının önemli yapıtlarını beyazperdeyle yeniden buluşturmayı
sürdürdü. Bu yıl Lütfi Ö. Akad’ın yönettiği, başrollerinde İzzet Günay
ile Türkan Şoray’ın yer aldığı 1968 yapımı unutulmaz melodram “Vesikalı
Yarim”, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof. Sami Şekeroğlu
Sinema-TV Merkezi tarafından restore edilerek izleyicilerle buluştu.
Festivalin Sinema Onur Ödülleri ve Yaşam Boyu Başarı Ödülü
Festivalin Sinema Onur Ödülleri, Türkiye sinemasına yıllar boyu emek vermiş oyuncu Lale Belkıs,
görüntü yönetmeni Aytekin Çakmakçı, oyuncu Ahmet Mekin ve senarist Ayşe
Şasa’ya festivalin açılış töreninde verildi. Gallipoli / Gelibolu”, Dead
Poets Society / Ölü Ozanlar Derneği, Green Card / Yeşil Kart ve The
Truman Show / Truman Show gibi filmlerin ünlü yönetmeni 32. İstanbul
Film Festivali Altın Lale Uluslararası Yarışma Jüri Başkanı Peter Weir’e
Sinema Onur Ödülü, festivalin 14 Nisan Pazar akşamı yapılan kapanış
töreninde verildi. Festivalin Yaşam Boyu Başarı Ödülü ise 7 Nisan Pazar
günü Atlas sinemasında “Missing / Kayıp”, “Z / Ölümsüz” ve “Eden is West
/ Cennet Batıda” gibi filmlerin usta yönetmeni Costa-Gavras’a takdim
edildi.
Festivalde Yeni Ödül: Seyfi Teoman En İyi İlk Film Ödülü
Bu yıl festivalin Altın Lale Uluslararası ve Ulusal yarışmaları
ödülleri, Avrupa Konseyi Sinema Ödülü FACE, Uluslararası Sinema
Eleştirmenleri Birliği (FIPRESCI) ve Radikal Halk Ödülü’ne bir yenisi
eklendi. Genç yaşta kaybettiğimiz yönetmen, senarist ve yapımcı Seyfi
Teoman anısına Altın Lale Uluslararası ve Ulusal Yarışmaları’nın yanı
sıra, Türkiye Sineması bölümünde yer alan Yarışma Dışı ve Yeni Türkiye
Sineması başlıkları ile Sinemada İnsan Hakları bölümünde gösterilen
Türkiye yapımı tüm ilk filmlerin aday olduğu Seyfi Teoman En İyi İlk
Film Ödülü verildi. Jürisinde yönetmen Emin Alper, oyuncu Saadet Aksoy
ve Almanya’dan, sinema eleştirmeni Rüdiger Suchsland’ın yer aldığı Seyfi
Teoman En İyi İlk Film Ödülü’nü “Köksüz” filmi ile kazanan yönetmen
Deniz Akçay Katıksız’a CMYLMZ Fikirsanat aracılığı ile 30.000 TL takdim
edildi.
Festivalde Özel Bölümler
İstanbul Film Festivali bu yıl, dünyanın çeşitli köşelerinden kadın
konusuna dikkat çeken yapımların sunulduğu Kadın Hikâyeleri bölümünün
yanı sıra, uzun bir aranın ardından yeniden programda yer bulan
Edebiyattan Beyazperdeye bölümü ile Eylül’de başlayacak 13. İstanbul
Bienali işbirliğiyle hazırlanan Ben Kentli-Vatandaş Değil miyim?
Barbarlık, Sivil Uyanış ve Şehir başlıklı film programına yer verdi. Bu
yıl festivalde sinema dersi de veren Meksika’nın önde gelen
yönetmenlerinden Carlos Reygadas da, festivalde tüm uzun metraj
filmleriyle birlikte iki kısa filminin de gösterildiği Gerçek Mucizedir:
Carlos Reygadas bölümüyle yer aldı.
Festivalin artık gelenekselleşen Akbank Galaları, Dünya
Festivallerinden, Ustalar, Yeni Bir Bakış, NTV Belgesel Kuşağı, Mayınlı
Bölge, Geceyarısı Çılgınlığı ve Çocuk Mönüsü bölümleri her zaman olduğu
gibi yine ilgiyle takip edildi.
Festivalin Konukları
İstanbul Film Festivali, bu yıl İstanbul’da ağırladığı konuklarıyla da
öne çıktı. Festivalin açılışından kapanışına kadar geçen 16 günlük süre
içinde İstanbul’u Costa-Gavras, Peter Weir, Mike Figgis, Carlos
Reygadas, Bille August gibi isimlerin yanı sıra filmleri festivalin
Uluslararası Yarışma bölümünde yer alan Laurent Cantet, Tony Krawitz,
Nanouk Leopold, Eva Neymann, Darezhan Omirbayev ve filmleri NTV Belgesel
Kuşağı’nda gösterilen Marco Bechis, Simon Brook, Lucien
Castaing-Taylor, Pip Chodorov, Markus Imhoof, Hermann Vaske, Dan Setton
gibi isimler ziyaret etti. Ayrıca Peter Brosens, Jean-Pierre Améris,
Solveig Anspach, Danis Tanovic, Paul Poet, George Sluizer, Malgoska
Szumowska, Srdan Golubovic Nicolas Wackerbarth, David Siegel, Scott
McGehee, Calin Peter Netzer, Gonzalo Tobal, Gilles Bourdos, Gabriela
Pichler, Enrique Rivero, Lucy Mulloy, Anais Barbeau-Lavalette ile
Annemarie Jacir, Sean Baker, Jan Ole Gerster gibi birçok yönetmen de
filmlerini sunmak için İstanbul’a geldi. Patricia Arquette, Stephen
Dorff, Barbara Sukowa, Mustafa Nadarevic ve Mateusz Kosciukiewicz gibi
oyuncular da festivalin misafiri olarak İstanbul’daydı.
Festivalde yapılan 529 gösterimden 116’sı filmin yönetmen, yapımcı veya
oyuncularının katılımıyla gerçekleştirildi. Festivale konuk gelen
yönetmen, yapımcı ve oyuncular, gösterimler öncesinde filmlerini
izleyicilere sunup, film sonrasında sinemaseverlerin sorularını
yanıtladı.
İstanbul Film Festivali’ni izlemek için yurtdışından gelen 300’ün
üzerinde konuğun arasında Venedik, Sundance, Cannes, Selanik, Moskova,
Hamburg, Batum, Paris, Göteborg, Saraybosna, Busan, Sofya, Amiens,
Tiflis, Locarno ve Erivan gibi uluslararası film festivallerinin
temsilcileri de vardı.
Yönetmenler Anlatıyor
Bu yılın yarışma filmlerinden ve festival programında yer alan
filmlerden bazılarının yönetmen ya da oyuncularıyla, SİYAD üyesi sinema
yazarı Ceyda Aşar tarafından festivalin web sitesinden de yayınlanan
özel birer röportaj yapıldı. Festivalin web sitesinde
film.iksv.org/tr/festivalgunlugu
linkinden ulaşabileceğiniz röportajların listesi şu şekilde: Lenny
Abrahamson (Ne Yaptın Richard), Laurent Cantet (Can Ateşi), Ziad Doueiri
(Saldırı), Yılmaz Erdoğan (Kelebeğin Rüyası), Tony Krawitz (Ölü
Avrupa), Nanouk Leopold (Her Şey O Kadar Sessiz Ki), Eva Neymann (Kuleli
Ev), Darezhan Omirbayev (Öğrenci), Aslı Özge (Hayatboyu), Ali Aydın
(Küf), Anais Barbeau-Lavalette (İnşallah), Lucy Mulloy (Bir Gece), Danis
Tanovic (Bir Hurdacının Hayatı) Cemil Ağacıkoğlu (Özür Dilerim), Deniz
Akçay Katıksız (Köksüz), Mahmut Fazıl Coşkun (Yozgat Blues), Lusin Dink
(Saroyan Ülkesi), Can Kılcıoğlu (Karnaval), Uğur Yücel (Soğuk), Derviş
Zaim (Devir), Jean-Pierre Améris (Gülen Adam), Mustafa Nadarevic (Gün
Doğarken).
Türkiye Sinemasına Büyük Övgü
Türkiye Sineması bölümünde Ulusal Yarışma, Yarışma Dışı, Yeni Türk
Sineması, Belgeseller ve Hisar Kısa Film Seçkisi başlıkları altında
40’ın üzerinde kurmaca ve belgesel film yer aldı. Altın Lale Ulusal
Yarışması, prömiyerini festivalde yapan filmleriyle de dikkat çekti.
Yarışmada 2’si Türkiye, 6’sı dünya prömiyerini yapan 10 film yer aldı.
Festival programında yer alan Türkiye yapımı çok sayıda film,
yurtdışındaki uluslararası festivallerin temsilcilerinden davet aldı.
Festivalin Diğer Etkinlikleri
Festival kapsamında gerçekleştirilen sinema dersleri ve söyleşilere ilgi
büyük oldu. Altın Lale Uluslararası Jüri Başkanı Peter Weir, bu yıl
festivalin Yaşam Boyu Başarı ödülüne layık görülen Costa-Gavras, Mike
Figgis, Carlos Reygadas’ın verdikleri sinema dersleri ilgiyle takip
edildi. Pip Chodorov ve Heinz-Peter Schwerfel deneysel sinema üzerine
konuştukları buluşmaları ile belgesel yapımcı ve yönetmenlerinin
katılımıyla geçekleşen Belgeseller ve Kitle Fonlaması söyleşisi de
sinemaseverlerden büyük ilgi gördü. Ayrıca 32. İstanbul Film
Festivali’nin 13. İstanbul Bienali işbirliğiyle düzenlediği Ben
Kentli-Vatandaş Değil miyim? Barbarlık, Sivil Uyanış ve Şehir başlıklı
film programı kapsamında Fulya Erdemci ve Yael Messer’in sunumuyla
düzenlenen söyleşiye konuşmacı olarak, programda gösterilen Yabancılar
Dışarı! / Foreigners out! Schlingensief’s Container filminin yönetmeni
Paul Poet, Kule filmini yazan ve yöneten kolektif Chto Delat (Ne
Yapmalı?) üyelerinden Dimitry Vilensky ve İstanbul Film Festivali
Belgesel Danışma Kurulu Üyesi, belgesel yönetmeni Berke Baş katıldı.
Köprüde Buluşmalar
Köprüde Buluşmalar, yurtdışından ve Türkiye’den yapımcı, yönetmen,
senarist ve kurum temsilcilerini bir araya getirip yeni uzun metraj
projelerinin ilk uluslararası sunumunun yapılması için olanaklar
yaratmaya devam etti. Köprüde Buluşmalar kapsamında bu yıl proje
sahipleri Eurimages, Berlinale, Cannes Film Festivali Cinéfondation,
Eave, Israel Film Fund, Bingerlab, Sundance Film Festivali, CNC,
Medienboard, Arte, Venedik Film Festivali, Georgian Film Center, Polish
Film Institute, Wild Bunch, ep2c, Memento Film, Holland Film Market ve
Cinelink temsilcileriyle görüşme imkânı buldu. 30. İstanbul Film
Festivali’nden bu yana Medienboard Berlin-Brandenburg ve Hamburg
Schleswig-Holstein Film Fonu işbirliğinde oluşturulan ve iki ülke
arasındaki ortak yapımlar için yeni bir teşvik sunmayı amaçlayan
Türkiye-Almanya Ortak Yapım Geliştirme Fonu bu yıl 6 projenin fon ile
desteklenmesine karar verdi. Köprüde Buluşmalar kapsamında bu yıl ikinci
kez yapım aşamasında olan filmleri desteklemek amacıyla, Türkiye’den,
çekimlerinin en az yarısı tamamlanmış veya post-prodüksiyon aşamasında
olan uzun metraj filmlere ve belgesellere açık olan Work in Progress /
Yapım Aşaması Atölyesi de gerçekleştirildi. Bu yıl beşincisi
gerçekleştirilen Film Geliştirme Atölyesi’ne 159 başvuru yapıldı.
Köprüde Buluşmalar kapsamında düzenlenen Film Geliştirme ve Yapım
Aşaması Atölyeleri’nde seçilen projelere ödülleri, 11 Nisan’da Fransız
Sarayı’nda yapılan bir törenle takdim edildi.
Festivale Yabancı Basından Büyük İlgi
Dünya basını her yıl olduğu gibi bu yıl da İstanbul Film Festivali’ne
büyük ilgi gösterdi. Festivale yurtdışından 100’e yakın basın mensubu
katıldı. Festival haberleri, Screen International, Variety, Hollywood
Reporter, Empire Magazine, Le Film Français, Cahiers du Cinéma, Cineaste
gibi önde gelen sektör dergilerinin yanı sıra İngiltere’den BBC News,
The Guardian, Wall Street Journal, Monocle, Timeout, The Artsdesk,
Almanya’dan Frankfurter Allgemeine Zeitung, Die Tageszeitung,
Süddeutsche Zeitung, Fransa’dan L’Humanité, İspaya’dan El Periodico, El
Correo de Andalucia, Bulgaristan’dan Dnevnik Daily gibi saygın gazete ve
dergilerde yer almaya başladı. Ayrıca Euronews, Monocle Radyo, İtalyan
RAI Televizyonu, Yunan ERT televizyonu, Çin Devlet Televizyonu, Alman
ARD Radyosu, Sırbistan Televizyonu ve Radyosu temsilcileri de İstanbul
Film Festivali’ni takip etti.